Nederland is goed voorbereid
Rijkswaterstaat Zee Delta heeft van oudsher de taak om calamiteiten op zee tot een goede afloop te brengen, waaronder scenario’s met oliemorsingen.
Olie in het mariene milieu heeft een schadelijk effect op de aanwezige dieren. Daarom heeft Rijkswaterstaat een responsplan voor bemeurde vogels, de Samenwerkingsregeling Besmeurde Vogels (SBV).
De regeling is een multidisciplinaire regeling, Rijkswaterstaat werkt samen met meerdere partijen om een respons succesvol uit te kunnen voeren. Kustwacht, veiligheidsregio’s en gemeenten langs de kust, SON-Respons, de opvangcentra en dierenartsen hebben een rol in het plan.
Een respons begint met paraatheid
SON-Respons voert sinds 2017 samen met Sea Alarm in opdracht van Rijkswaterstaat een Paraatheidprogramma uit voor de SBV. Alle stakeholders worden binnen het programma getraind volgens dezelfde internationale EUROWA protocollen en oefenen regelmatig samen. Inmiddels is een robuust aantal mensen opgeleid om een professionele respons uit te kunnen voeren. Nederland is momenteel één van de best en voorbereide landen binnen Europa.
Incidenten, coördinerende rol SON-Respons
SON-Respons ontvangt een notificatie van de opvangcentra als er een olievogel binnen komt of van RWS als er een incident heeft plaatsgevonden.
SON-Respons organiseert dagelijks overleg met Rijkswaterstaat en NIOZ om te monitoren hoeveel vogels besmeurd zijn en wat de beschikbare capaciteit is voor eerste opvang. Zodra de gezamenlijke capaciteit van de opvangcentra niet langer toereikend is, zal Rijkswaterstaat verzocht worden om centraal een Tijdelijk Opvangcentrum voor Vogels (TOV) op te zetten. Alle vogels en expertise zullen daar naar toe gaan om de respons effectief en efficiënt uit te voeren. Een voorbeeld daarvan was het incident met de Bow Jubail in Rotterdam in 2018.
Indien de SBV wordt geactiveerd, ondersteunt SON met de coördinatie om alle vogels en getrainde experts naar een Tijdelijk Opvangcentrum voor Vogels te begeleiden, gedurende de hele respons.
De rol van de SON-Respons opvangcentra
De SON-Respons opvangcentra hebben in de aanloop naar een groot incident een belangrijke bufferrol. Olievogels worden komen altijd eerst bij de opvangcentra terecht.
Door jarenlange trainingen en ervaring met de opvang van olievogels, hebben zij specifieke expertise ontwikkeld en werken professioneel samen volgens internationale wetenschappelijke protocollen. Elke twee jaar wordt door onafhankelijke experts in kaart gebracht wat de gezamenlijke opvang- en revalidatie capaciteit is van de aangesloten centra.
Deze opvangcentra werken inmiddels 20 jaar samen op het gebied van olievogel revalidatie en hebben destijds Stichting Olievogelopvang Nederland, het huidige SON-Respons samen opgericht voor dit doel. Zij vormen een hecht netwerk met hoog gekwalificeerde experts.
